Saturday, April 21, 2018

ኢትዮጵያ በተለይ የኦሮሞን ሕዝብ ካገለለች ሞቷን አፋጠነች




ኢትዮጵያ  ያለ ሕዝቦቿ ኢትዮጵያ ልትባል አትችልም! ኢትዮጵያ  የሰሜን አገራችን ክፍል፣ ኦርቶዶክስ ሃይማኖትና አማርኛ ቋንቋ ስላቀፈች ብቻ ኢትዮጵያ አትሆንም!

ኢትዮጵያ ማለት ሞላው ሕዝቦቿና መሬቶቿ ነው እንጂ የሰሜን አገራችን ክፍል፣ ኦርቶዶክስ ሃይማኖትና አማርኛ ቋንቋ ብቻ የሚትናገር አይደለችም! በመቶ በኢትዮጵያ ብር ኖቶች ላይ እንደሚናየው የአክሱም ሃውልት፣ የጎንደር የዓፄ ፋሲለደስ ቤተመንግስት፣ የኦርቶዶክስ ጳጳስ በድብቅ የተሰራ ምስል እና ወዘት ወደ ሰሜን አገራችን ክፍል እሴቶችን ብቻ እንደሚያሳዩ/እንደሚወክሉ ማስረጃ  የሚሰጠን ነው። የገዳ ስርዓትን የሚያሳይ አባ ገዳውስ ዬታለ? የኦርቶዶክስ ጳጳስ እንዳሳዩት የሙሲሊም ሼክ የታሌ? ከሰሜን አገራችን ክፍል በስተቀር ሌላ የኢትዮጵያ እሴቶች ዬታሉ?

 ከሰው በላይ ነኝብሎ የሚያስብ ሰው የእኩልነት ወይም ደሞክራሲ ጥያቄ ሲነሳ ዉቃቢው ይነሳበታል። አንዳንድ ሰዎች ወይም ቡድኖች  በድሮ ስርዓት የገነባች ኢትዮጵያን አቆይቶ ለዘለዓለም ለማኖር ይፍጨረጭራሉ።

እነዚህ የድሮ ስርዓት ናፋቂዎች ካለ አማርኛ እና ካለ አረጓዴ ቢጫ ቀይ ቀላማት ባዲራና ምንም ነገር ሚዛን አይደፋላቸውም። አዲሱ የኢትዮጵያ  / / አብይ አህመድ  በሄዱበት የአከባቢው ወይም የክልሉ የስራ  ቋንቋ  በአምቦ ኦሮምኛ በመቀሌ ደግሞ ትግርኛ መናገራቸው እነዚህ የድሮ ስርዓት ናፋቂዎች “የአማርኛ መብት ተጥሰዋል” በማለት አሪ (ያዙኝ-ልቀቁኝ) እያሉ ናቸው። እነዚህ ሰዎች  የአንድነት ኃይል ነን  እያሉ   ፀረ-አንድነት  መሆናቸውን ያውቁ ይሆን?  ዛሬም በትላንትናው ቦታ ባለንበት እንሂድ ነው ጫወታዉ?

ኢትዮጵያ ለዘለዓለም ትኑርበማለትም ይጨፍራሉ ነገር ግን 80 ብሄር-ብሔረሰቦቿን ያላካተተች ኢትዮጵያ እንኳን ለዘለዓለም መኖር ቀርቶ 50 ዓመታት መኖር አትችልም። ኢትዮጵያ 80 ብሄር ብሔረሰቦች ስብጥር ናት እንጂ የአንድና የሁለት ብሄር ባህል፣ ሃይማኖት፣ ቋንቋ፣ እሴት፣ ወዘተ አይደለችም። 

ኢትዮጵያ ብዙ ብሄሮችን ሲታገል ቆይታለች። ኢትዮጵያ በተለይ የኦሮሞን ሕዝብ ካገለለች ሞቷን አፋጠነች። ከጥቂት ቡድኖች በስተቀረ አማርኛ ብቻ የምትናገር ኢትዮጵያ በድሮ አኳኻን ከቀጠለች የኢትዮጵያ እድሜ አጭር መሆኗ እራሷ ኢትዮጵያ የተረደች ትመስላለች። ለመስቀል ያልሆነች ቀሚስ ትበጣጠስ እንደተባለችም ኦሮሞንም ጨምሮ ለሌሎች ብሄር ያልሆነች ኢትዮጵያ….እናንተ እራሳችሁ ባዶውን ቦታ ሙሉት።

                                ዳንኤል ባሪሶ አሬሪ ነኝ።

Saturday, January 6, 2018

ሁሉም ብሄሮች በተሳተፉበት በድሮ ሥርዓት የአማራ ሕዝብ ብቻውን የሚወቀስበት ምክንያት የለም! “ከአያጅቦ ታሪክ” ቁራኛነት ተላቀን ከወያኔ እንላቀቅ!

ያለፈው አልፏል፣ ታሪክ ነው። ታሪክ እንደ ታሪክነት መጥፎም ጥሩም አለው። በድሮ ሥርዓት ውስጥ  አማራ ብቻውን ያደረገ አንድም ነገር የለም። ሁሉም ብሄሮች በሞላ ጎደል ተሳተፈውበታል፣ ልክ እንደ የዛሬው የወያኔ ሥርዓት።  ወያኔም ዛሬ እያኖረ ያለ ከኦሮሞ፣ ከአማራ፣ ከሶማሌ፣ ከአፋር፣ ከደቡብ፣ ወዘተ እያስተባበሩ ባላያችን ላይ እያስኖሩ መሆኑ ታርክ አይደለም ባይናችን የምናየው ነው። ወያኔ ትግሬ ብቻ አይደለም፣ የሥርዓቱ ተባባሪ ሁሉ ወያኔ ነው። ወያኔ ባጠፋ የትግራይ ሕዝብም መጠየ የለበትም።

ሕዝብና ሥርዓትን መለየት አስፈላጊ ነው። በተመሰሳይም ሁሉም ብሄሮች በተሳተፉበት በድሮ ሥርዓት የአማራ ሕዝብ ብቻውን የሚወቀስበት ምክንያት የለም። ሥርዓቱ  ለተወሰነ ብሄር ልያደላ ይችላል። ሆኖም ግን ሥርዓትና ሕዝብን መለየት አለብን። ወያኔም ዛሬ “ነፍጠኛ” እያለን የታሪክ ነቀርሳ ሆኖብናል። ወያኔ እራሱ ነፍጠኛ አይደለም ወይ? ነፍጠኛ ማለት በነፍጥ (በጠበንጃ)የገዛ ሰው እስከሆነ ድረስ ወያኔ እራሱ የዛሬ ነፍጠኛ ነው። ከትላንት ነፍጠኛ የሚለየው በይስሙላ ፌዴራሊዝም ሰዎች በራሳቸው ቋንቋ በመማራቸውና በመስራታቸው ብቻ ነው።   አምላክ አያደርገውና ከዚህ በኋል በነፍጥ የሚመጣም ካለ እርሱም ነፍጠኛ ነው!

በኢትዮጵያ የመንግስት ሥርዓት ታሪክ ውስጥ ዘርኝነትና የአገር ዝርፊያ በወያኔ ዘመን ነው ጣራ የነካ። የመንግስት ቁልፍ ቁልፍ ስልጣን እና የአገር ሀብት ከሚልሊክ ዘመን አንስቶ እስከ ደርግ መንግስት ድረስ መቼ በአንድ ብሄር ብቻ ተያዜ? በማን የመንግስት ዘመን ነው የኢትዮጵያኖች ክብር በመዋረድ አረቦች በሴት እህቶቻችን ላይ የተጫቱት እንዲሁም ሴቶቻችንና ወንዶቻችን የአረቦች ባሪያ የሆኑት?  ዬትኛው የኢትዮጵያ መንግስት ነው ኢትዮጵያኖች ከመንግስታቸው ሲሸሹ በአሸባሪወች እንደ በግ የታሩዱና በባህርና በውቂያኖስ ውስጥ የዓሳ እራት የሆኑ?   ዬትኛው የኢትዮጵያ መንግስት ነው የብሄር ግጭት የምሰብክ ግጭቱን የስልጣን እድሜ ማራዘሚያ የሚያደርግ ከወያኔ በስተቀር? 

ዬትኛው መንግስት ነው ጥላቻን እየሰበከ ጥላቻውን ደግሞ ሲንቅ በማድረግ የኖረበት ያለ ወያኔ በስተቀር? ዬትኛው መንግስት ነው የሕዝብ ለሕዝብ ቅርርብ ያንቦቀቦቀው ያለወያኔ በስተቀር? ዬትኛው የኢትዮጵያ መንግስት ነው የኢትዮጵያን ስልጣንና ሀብት በቤተሰብና በቤተዘመድ ተከፋፍሎ የገዛ ያለ ወያኔ በስተቀር? እና ወዘተ። አሁን ግን አዲስ ታሪክ እንስራና ታሪክን በበጎ እንለውጥ።  የታሪክ ነቀርሳ የሆነ ወያኔን አጥፍተን ታሪክ እንቀይር። ታሪካችን እንድቀና ወያኔ አይፈልግም። “ከአያጅቦ ታሪክ” ቁራኛነት ተላቀን ከወያኔ እንላቀቅ!


           በዳንኤል ባሪሶ አሬሪ ታህሳስ 7,2018 ዓ.ም.

Tuesday, December 12, 2017

Gaaffii: OPDO, Dhabbilee Siyaasaa fi Aktiivistoota Oromootiif.

Gaaffii: OPDO’f.
Ø Yeroo amma Woyyaaneen woraana isii Oromiyaa keessatti bobbaastee Oromoo lafarraa fixxu OPDO walitti bu’iinsa maaliif jetti?

Ø Woyyaaneen Oromiyaa keessatti yakkaa yoo hojjattu “seeraan ilaallaa” jedhan worri OPDO, seeraayyuu Woyyaane cabsaa jira; akkasuma manni mutiille Woyyaanetti harkaa qaba waan ta’eef, seeri isaan ilaalaniin kun kam? Woyyaaneen Oromiyaa seenanii seera cabsuun dura, Woyyaanuma Oromiyaa keessa maaliif fidan yookiin eeyyaman? Ofiif biyya bulchuu dhadhabanii daboo/jigii/guuza Woyyaanee yaammatan moo tunuu maal?
Ø  OPDO tooftaaf dubbii afaanii jijjiiratte moo, tooftaa Oromoo fayyadu jijjiiratte?
Ø  OPDO’n dhugumaan Woyyaanee wajjiin waldhabdee jirti moo sobdee waldhabdee?
Ø  OPDO Obbo Lammaa Magarsaa kun dhuguma haasawa afaaniirra kan darbe, gochaan Oromoo cinaa dhaabbachaa jirtii?
Ø ‘Sabboonummaan’ OPDO kan yeroo ammaa kun, ilaalcha ABO ittiin rukutuuf moo, dhugumatti Oromoo bilisa baasuuf?
Ø  Ummata Oromoo kan bulcha jiru OPDO dha; ummataan tasgabbaa’a jedhaniinii, erga ummanni tasgabba’ee duuba waraana itti bobbaasuun kun maal?  Ummanni OPDO dhaga’ee tasgabbaa’e haa jennuu mee; “woraanaan walitti bu’e” jechuun kun maal? Oromiyaan dirree waraanaati moo?  Ummanni Oromoofi Poolisiin Oromiyaatuu kunoo waliif galanee, woraanni Woyyaanee hoo  maal fuudha Oromiyaa keessaa?   
Ø Yeroo Oromoo Abdi Ille adabbii seeraatiif eeguutti, gaafa Woyyaaneen Abdi Illeetiif badhaasa waancaa kenniteef Oromoon ‘qurxii’ isaa beekateera. OPDO’n hoo ‘qurxii’ isii hin beekkanne moo, jara ABDII ILLEE badhaase san duubaan jirti? OPDO, mee yeroo amma kana dubbii keessan kana uummanni dhugaa fi dhara ta’uu isii akkamiin adda haa baafatuutii?
Ø Yeroo Woyyaaneen Oromoo lafarraa fixaa jirtu kana, OPDO’n dhaabbi yookiin murtee isii maaliif uummataaf hin ibsinee? OPDO’n amma gara ummataa jirti moo fakkeessuun gama Woyyaanee jirti?
Ø  OPDO’n dhugumaan yoo gara Oromootti deebitee jiratte, maaliif badii Woyyaanee kana akka nama maqaa haadha soddaa lagatuutti maqaa Woyyaanee lagatte, “KIRAA SASSAABDOOTA, KONTIROOBAANDISTOOTA…” jechuun haasoftii? Tooftaa…jedhu, tooftaan kun hujiirra kan oolu erga Oromoon lafarraa dhumeen duubaa? Ergasuu tooftaan kun amma Oromoo fayyadaa jira mooree, Oromoo miidhaa jiraa?
Ø Yoo akka afaaniitti, Oromiyaan OPDO’n kan bultu taate, Agaazii maaliif Oromiyatti galchan? Yoo beekamtii fi fedhii isaanii malee woraanni Woyyaane kan gara Oromiyaa gale ta’e, waan biraatuu afaaniin bulleessanii kan woraana Woyyaanee kanarraa maaliif irraa dubbatuu dhiiste OPDO’n?
Ø Sochii dinaagdeefi daldala hundaa Woyyanetti harkaa qaba waan ta’eef, maallaqni maqaa gargaarsaatiin guurame kun deemee-deemee kaazinaa Woyyaanee kan seenuufi gara galee miidhaa Oromoo irratti kan dhaqqabsiisu yoo ta’e hoo?  “Oromoota naannoo Somaalee irraa buqqa’an gara Somaaleetti deebisnaa” jechuun, maallaqa guurame ABDII ILLEEtiif  dhaqaa kennaa jechuu hin ta’umoo?
Ø “OPDO’n osoo kan jijjiirama dhugaatiif qophooftee jiraatte badii tokko malee kan hidhaman, hoggatoota siyaasaa Oromoo qabsoo karaa nagaa jedhanu, Dr. Mararaa Guddinaatiifi Obbo Baqqalaa Garbaa faa  hidhaarraa akka hiikkamaniif dhiibbaa gootii” namoonni jedhan hedduudha. OPDO’n Obbo Lammaa Magarsaa akka Dr. Mararaa Guddinaatiifi Obbo Baqqalaa Garbaa faa  hiikaman garaa isaaniirraa ni fedhanii?
Ø Haasawa Obbo Lammaa Magarsaa kana “bubbullee ilaallaa” jechuun kun, yeroon bubbulanii ilaalan hin dabarree?
Ø OPDO’n kaleessaa Kaayyoo Oromootiif miti, kan hundoofte. Ammaayyuu hanga olaantummaan Woyyaanee jirutti dantaa Oromoo tiksuu hin dandeettii? OPDO’n olaantummaa Woyyaanee cabsite moo, afaaniin cabsaa gochaan olaantummaa Woyyaanee tiksaa jirti?
Ø  “OPDO filannoo lama qofa qabdi. Tokko akkuma afaaniin jedhaa jiran, Woyyaaneerraa citanii ummata Oromootti galuu. Gaafa filannoo jalqabaa kana filatane, Woyyaaneen waldhaban. Gufuu bilisummaa Oromoo ta’uun hafee, qaama qabsoo bilisummaa Oromoo taati OPDO’n” kan jedhan hedduu. “Filannoon Lammeessoo ammoo, tooftaa jijjiirachuun damma afaan dibatanii akkuma baran ummata Oromoo gufuu itti ta’uun fixchiisaa jiraachuu. Kana kan godhan yoo ta’an, yeroo dhihoo keessatti sobni isaanii itti barame ummanni Oromoo yeroo dhumaatiif Woyyaaneefi OPDO ille waluma faana ka’ee balleessa. Osoo onneefi kutannoon jiraatte OPDO’n filannoo tokkeessoo irratti yeroon seenaa hojjattu ammaa” warri jedhanille jiran. Ummanniifi miseensonni OPDO hoo yaada kana akkamitti ilaalaa?

Gaaffii: Dhabbilee Siyaasaa fi  Rogeeyyii (Aktiivistoota) Oromootiif.

Ø “Dararaa Woyyaaneen ummata Oromoo irraan gahaa jirtu, adda durummaan kan komatamuu qabu, hoggantootaa dhaabbilee siyaasaa Oromooti. Hoggantoonni kunneen silaa garaa garummaa jidduu isaanii xumuratanii, kaan woliifuu obsanii, kaan woliifuu dhiisanii yeroon tun silaa yeroo ormaayyuu  fira godhatanii woyyaanee qofarratti qabsa’uu qaban turan. Amma garuu wanti argaa jirru faallaadha. Jarri  kun, yeroo Woyyaaneen ummata Oromoo lafarraa fixaa jiran kana yoo woliif hin galin, yoom waliif galuuf deemanii?” gaaffiin jettu hawaasa baldhaa keessa jira. Dhaabbileen siyaasaa gaaffilee kana akkamitti ilaalan?
Ø  Aktiivitoonni yookiin rogeeyyiin Oromoo biyya baqaa jiranille, daanduma dhaabbilee siyaasaa Oromoo maaliif qabatanii, maaliif walii hin galle?
Ø Diyaaspooraan qabsoo fi tokkummaa Oromootiifi riqicha moo farra? Akkamiin riqicha ta’aa,  akkamiin ammoo farra qabsoo Oromoo ta’a diyaaspooraan.
Ø Dhaabbileen siyaasa Oromootiifi aktiivistoonni Oromoo ummata garamitti oofaa jirtan? Kuun hiriira bahaa jedha, kuun keessan hiriira dhaabaa jedha, isii Oromoo kana isin garam oofaa jirtan?
Ø Ilaalchaafi filoosoofii siyaasaa irratti waldhabuun quufaafi badhaadhina. Amma quufaa badhaadhina keessa hin jirru, garbummaa irra darbamee duguuggaan sanyii Oromoo irratti raawwatamaa jira. Tan filoosoofii siyaasaa bulfannee itti deebinaa, tan bilisummaa tanarratti dhaabbileen siyaasaatiifi rogeeyyonni maaliif irratti woliif galuu dhabanii? Oromoof jecha woliigaluu dadhaban moo ofittummaa isaaniitiif jecha woliif galuu dadhabanii?
Ø  ‘Toofta, toofta’ jechuunis gaarii ta’e, garuu tooftaan kun yoom Oromoo dhaqqaba, erga Oromoon lafarraa dhumeen duubaa?
Ø “Siyaasni miiraan hin oofumuu” jettan, yoo Woyyaaneen duguuggaa sayii waqtuma waqtiidhaan Oromoo irratti raawwattu, miirri  Oromoo Oromoof hin aarre miira Oromooti.
Ø  Daamuun waan nama hin iddineef namoonni guyyaa waareetiitin ibiddaafi aara malee dhaqanii damma isii jalaa qotatan. Kinniisni waan nama idduuf ammoo, ibiddaafi aara qabatanii lafa qabbaneeffatanii dhaqanii damma kanniisaa baafatan. Oromoo kanaan hanga yomii kanniisa hin ta’inaa, daamuu ta’aa jettaniin?
Ø Kan qawwee jedhuufi kan karaa nagaa jedhu, namuu waan itti fakkaateen Woyyaanee irratti dhagaa darbuu malee, maaliif dhagaa walitti darbanii?
Ø Ergamoota Woyyaaneetiifi ergamoota gareewwaan Oromoo hanga addaan baasuu wollaalanitti keessumattu biyya alaa kanatti maaliif walirratti duultanii yookiin duulchisanii?
Ø Qabsoo Oromoon gaggeessaa jiru kanarratti, daa’immaan dabalatee hirmaannaa waan qabaniif, wal-galateeffachuun garuma fuula duraatti qabsoo oofuu malee, qabsoo oofuu irratti maaliif waljibbina yookiin wolqoxxisnaa?
Ø “Karri abbaan dhibbi cufu banaa bulaa” jedha Oromoon. Qabsoo iddoo dhibbatti hiranii maaliif Oromoo humna dhoowwanii?
Ø  Waldhabiileen dhaabbilee siyaasaa jidduu jirtu kan kaayyoo Oromoo fi Oromiyaati caala moo kan gareefi fedhii aangootti caalaa?
Ø  Faranjiin, “dhaabbileen siyaasaa Oromoo ofiifuu waliigalanii ummata isaanii qabachuu hin dandeenne, biyya akkamiin bulchuu danda’anii?” gaaffi jettu kan isin irratti kaasanu akkamiin jalaa bilisa of baastu mee?
Ø  Oromoon diyaaspooraa gaafa gosaa fi amantaan woldorgommii keessa seene, Somaalee gosaan wal-loluun biyya diigde akkamitti ilaaltan.....?

Daniel Bariisoo Areeriitiin, Muddee 12, 12, 2017.
    

Tuesday, October 17, 2017

ኦሮሞና ኢትዮጵያ:- ኦሮሞ ኢትዮጵያን እንደወደዳት ኢትዮጵያም ኦሮሞን ከወደደችሁ ከቶ አይለያዩም!

ባንደኛ ደረጃ ኢትዮጵያን ልያጥፋትም ሆነ ልያኖራት የሚችለው የኦሮሞ ህዝብ ነው። የኦሮሞ ሕዝብ የኩሽ (የኢትዮጵያ) አባት ስለሆነ የኢትዮጵያን አደራ በቀዳሚነት  መውሰድ ያለበት እሱ ነው! ኢትዮጵያን ኢትዮጵያ ካሰኙት ብሄሮች ውስጥ የኦሮሞ ሕዝብ በሁሉም መስኮች የአንበሳ ድርሻ አለው። አሮሚያ ማንም ኢትዮጵያዊ በሰላም የሚኖርባትና ሰርቶ የሚለውጥባት ሀገር ናት። ለፖለቲካ ፊጆታ ሲባል እንደሚባለው፣ የኦሮሞ ህዝብ ጠባብና ጎሴኛ ብሆንማ ኦሮሚያ ‘የኢትዮጵያ አውሮፓ ወይንም የኢትዮጵያ አሜሪካ’ አትሆንም ነበረ። አሁን ከደረሱበት ስልጣኔያቸው ምክንያት  በአውሮፓና በአሜሪካ፣ የሰው ልጅ ሰው በመሆኑ ብቻ ይከበራል። የኦሮሞ ሕዝብ ደግም በአውሮፓውያንና በአሜሪካውያን በፊት የዲሞክራሲ መሠረት የሆነውን የገዳ ሥርዓት ያለውና በገዳ ይተዳደር የነበረ አሁንም የገዳ ስርዓት ያለው ሕዝብ ነው። የኦሮሞ ድሞክራሲ(ገዳ ሥረዓት) ከግሪክ ድሞክራሲም እንደምቀድም ተመስክሮለታል። የከግሪኮቹ ድሞክራሲ ባሪያና ሴቶችን አያሳትፊም ነበር። በኦሮሞ ድሞክራሲ(በገዳ ሥረዓት) ግን ባሪያ የሚባል ነገር የለም፣ ሰው ሁሉ እኩል ነው።

ኦሮሞን ማድናት ኢትዮጵያን ማድናት ነው!
የኦሮሞ ሕዝብ በቄኤው ላይ ከሌሎች ኢትዮጵያውያን ጋራ ተቻችሎ እንድሮር የገዳ ሥርዓትም መሠረት ጥሎላቸኋል። ከዬትኛውም ከኢትዮጵያ ክልልች ሁሉ በይበልጥ ሁሉም ብሄር መጥቶበት በሰላም የሚኖርባትና ሰርቶ የሚለወጥባት ሀገር (ክልል) ኦሮሚያ ናት። በሌሎች ክሎሎች ሌሎች ብሄሮች መኖር አይችሉም ማለቴ አይደለም። ለምሳሌ መቐሌ ብንሄድ በከተማም ሆነ በገጠርም ትግርኛና ትግሬ ብቻ ነው የሚናገኘው። በተመሳሳይም ወደ ባሕርዳር ብንሄድ አማርኛና አማራን ነው የሚናገኘው። ወደ ኦሮሚያ ብንመጣ ግን እንኳን ትልቅ ከተማ ቀርቶ ከትትንሾቹ ከተሞች ኦሮምኛና ኦሮሞን ብቻ አይደለም የሚናገኘው። ይህ ደግም ኦሮሞ እውነተኛው የኢትዮጵያ አባት መሆኑን ያስመሰክርለታል። ኦሮሚያም እንደ ጥሩ  እናት ሁሉንም ብሄሮች ሳታዳላ በእኩልነት አስተናገዳለች ወይንም አሳደጋለች። 
  
እንደ ወጋችንና ባህላችንም አባት የአባትነት ቦታ ፍቅርና ክብር ማግኝት ያስፈልጋል፣ ካልሆኔ  ባሳደገው ልጆቹ ይፀፀትና ይረገማል። የአባት እርግማን ከዘር ወደ ዘር ይተላለፋል፣ የእናት ደግሞ ህይወትን ያቀጥፋል። ስለዚህ መሠረታዊና  ወቅታዊ የኦሮሞ ጥያቄ በቄኤዬ ላይ (ባገሬ) መሬቴ፣ቋንቋዬ፣ ባህሌ፣ንብረቴ፣እምነቴ፣መብቴ ወዘተ ይከበርልኝ ነው። በኢትዮጵያ ውስጥ በቁመቴ ልክ ልብስ ይሰፋልኝ ነው ዋንኛው ያሁኑ የኦሮሞ ጥያቄ... የኦሮሞ ሕዝብ ለራሱ በቻ ሳይሆን ለተጭቋኝ ህዝቦችም ጭምር ነው እየታገለ ያለው። የኦሮሞ ጥያቄ የኢትዮጵያ ጥያቄ ነው! ሌሎች ተጨቋኝ ብሄሮችም ኢትዮጵያን ማዳን ከፈለጉ የኦሮሞን ህዝብ ትግል በጥርጣሬ ዓይን ከማዬትና ዝም ብሎ ከመቀመጥ ይልቅ ወደ ትግሉ በመቀላቀል የትግሉን አካል መሆን ይጠበቅባቸኋል።    

የኦሮሞ ሕዝብም ለኢትዮጵያ መሶሶ፣ ግንድና አባት እንደነረ ለወደፊትም መሆን እንደምችል ‘ለኢትዮጵያ ሙግዚቶች’ ማሳያት ወይም ማሳመን መቻል አለባቸው። ወደድንም ጠላንም የዓለማችን ሃያል ሀገሮች እንደ ኢትዮጵያ ያሉት ጨቅላ ሀገራትን በሙግዚት ነው የሚያስተዳድሩት።  መግዚት እናት  ለአደራ ወይንም ለጥቅም ነው እንጅ እንደ ወላድት እናት ሁሉም ችላ ህፃንን አታሳድግም። ሕፃን ልጅ ለሙግዚት እናት ሲንሰጥ የሙግዚቷን ፍላጎት ማወቅ የግድ ይላል። 
       
ያለ ኦሮሚያ ኢትዮጵያ እንደምታስነክስ የኢትዮጵያ ሙግዚቶች እንደሚያውቁ አውቃለሁ። ለዚህ ነው ባንደኛ ደረጃ የኢትዮጵያን አደራ  የአሮሞ ሕዝብ መውሰድ አለበት ያልኩኝ! ካንድ ሰው ሁለት ሰው ይሻላል። ፍቅር ካለ ሁለት ሰዎች በመዋደድ በትዳር አንድ በመሆን ቤተሰብ ይመሰርታሉ። ፍቅር በመሃከላቸው ካለ ልጆችና ንብረት ባንድ ላይ ያፈራሉ። መዋደድና መግባባት ካልቻሉና ከተካሰሱ ግን ፍርድ ቤት በህግ ይለያቸኋል። መለየት የጥላቻ ምልክት ነው! እንኳን ለሰው ልጅ ቀርቶ ለእንስሳት ፍቅርን ከሰጠነው ጥሎን አይሄድም። ኦሮሞ ኢትዮጵያን እንደወደዳት ያይል ኢትዮጵያ ኦሮሞን ከወደደችሁ ኦሮሞና ኢትዮጵያ ከቶ አይለያዩም! ስለዚህ ፍቅርን እንስበክ! ፍቅር ካለ ሁሉ አለ። ፍቅር ሁሌም አሸናፊ ነው።   

Saturday, September 16, 2017

Lola Woyyaaneen Gujii Lixaatti bante, waan amma (update):


                                              Guyyaa, Sanbata diqqaa (Saturday 16/09/2017)
Lolli Woyyaaneen maqaa ummata Kibbaa Burjiitiifi Amaarootiin kibba Oromiyaa Lixa Gujiitti bante ammaayyuu itti fufee guyyaa 4ffaaf deemamaa jira.  Lolli kun lola uummanni Gujii, Burjiifi Amaaroon wal-lolaa jiranuu miti; lola Woyyaaneen maqaa uummattoota kanaatiin bante male. Haa ta’uu malee, namootaafi qaamolee ergama Woyyaanee fudhatanii daangaa Oromiyaa cabsanii seenan dhahuun ifirraa deebisuun dirqama. Akka odeeffannoo madda amanamaa irraa argadhetti, Poolisoonniifi milishoonni naannoo Kibbaa gama Burjii goranii Burjii gargaaruun Gujii lolaa jiran. Gama Oromiyaatiin ammoo, gargaarsi ummanni Gujii argate hin jiru. 


Gujiin, akka Burjiin poolisootaafi hidhattootaa mootummaa Kibbaarraa gargaarsa argataa jiranu  gargaarsa mootummaa naannoo Oromiyaa irraa argachuu dhabulle,  Burjii loleetuma lolee gara magaalaa Burjii Goochee, Biilaa fi Sooyyamatti  galcheera. Magaalonni  Burjii kunneen  “humna raayyaa ittis biyyaa kan Itoophiyaa” tiin (‘makkalaakkayaan’)  eegama jira. 

‘Makkalaakkayaa’ lle waan nageya buusu fakkaatee Burjii irra goree Gujii rukutaa jira. Lola higa ammaatti lolamaa jiruun, Gujii irraa namoonni 4 yoo woreegamanu, gama  Burjiitiin ammoo namoonni 30 olii ijjeefamaneeran. Miidhaan gama qabeennaatiin gahe ammoo,  Gujii irraa manni buuyyoo (citaa) 3 gubateera. Burjii irraa ammoo, manni buuyyoo (citaa) gara 10 gandoota mandara didiqqaa isaanii keessaa  gubateera. Kan Burjii Fichaan (maasiin) midhaanii kan akka garbuu, Xaafii, boqqolloo hektaarri 500 olii gubateera.

Akka maddi odeeffannoo kiyyaa jedhetti, magaalaa Bulee Horaa keessa Ganda Burjiin qofti jiraattu, kan manni saba biraa tokkolle jidduu hin jirre gara mana 500tti jira. Magaalaa Bulee Horaa kana keessatti Burjiin tun meeshaa woraanaa iddoo isiin fiddee kan hin beekkamne hidhatte, fooddaa (maskootii) manaatiin loluudhaan nama nageyaa harka duwwaa jiruufi makiinaa sochii dhoowwitee jirti. Agaaziifi Poolisoonni mootummaa kan Bulee Horaa jiranille caldhisaneetumaa ilaalaa jiran. Haa ta’uu malee, Gujiin xiyyeeffannaa guddaa gara daangaa Oromiyaatti kennee gara daangaa duuleeraa, akkasuma duulaa jira. Burjiin Bulee Horaa ganda Burjiirraa garuu, uummatuma magaalaa keessa  harka duwwaa deemuu, mana keessa teettee qaawaa manaatiifi fooddaadhaan dhukaasaa bulte eda.

Gama Aanaa Galaanaatiinille, lolli Gujiifi uummata Kibbaa kan  Amaaroo jedhamu jiddu erga jalqabamee guyyaa 4ssoo qabateera. Mootummaan Woyyaanee, ta’e jedhee itti yaadee kallatti adda addaatiin lola labsee Oromoo waraanaa jira jedhan. “Qaruuxeen haadha daa’imaa ifii dhuuftee funnaa  (funyaan) qabatti akkuma jedhamu, kan harka uummata biraatiin nu lolaa jiru mootummaa Woyyaaneeti malee, uummata kanneenii moti” jechuun dubbatan uummanni Gujii.

Maddi odeeffannoo kiyyaa kun akka jedhetti, “Oromoon gara biraa jirtan, lola nurratti baname kana deegarsa hamileelle taatu isinirraa dhabneerra jedhan. Lola nuuti guyyaa 4ffaaf itti jiruu kana, namni waa’ee isaa dubbatuufi sagalee keenna dhageessisu akka malee diqqaadha” jechuun komii isaanille asumaan dhaammatane. 

Wednesday, August 16, 2017

Haasofni Obbo Lammaa Magarsaa 'April the fool' ta'innaa?

Haasofni Obbo Lammaa Magarsaa 'April the fool' ta'innaa? Obbo Lammaan eennu abdate akkasitti haasawa, warra isa muudatee ergate moo, uummata Oromooti?

Ana duruu wanti naaf hin galin, haasawa Obbo Lammaa Magarsaati. Haasofni Obbo Lammaa Magarsaa diyaaspooraa hedduu hunda akka booji'e quba qaba...Garuu Sobni nama oolcha malee nama hin bulchu...Dubbiin Obbo Lammaa akka jajamteen osoo lafarratti gadi hin bu'in bubbulte.Sobni bule hollaa (kijiba) ta'a jedha Oromoon. Obbo Lammaan akkaataa nama itti soban yeroo basaasummaa biyya Israa'eeliitti barate, baratuu mala. Goommaa 'Worraaqsa diinaagdee' isaallee Abbay Xahaayyeen faa misimaaruma gibiraa tokkoon jalaa dhoosane; silaa dubbiin warraaqsaa sun dansa'a, yoo kan arrabaa qofaafi soba 'April the fool'  jedhan san hin ta'in taate.

Obbo Lammaan eennuun abdate akkasitti haasawa, warra isa muudatee ergate moo uummata Oromooti? Deebii gaaffii kanaa obbo Lammaadhumaaf dhiisa. Garuu wanti ani Obbo Lammaa gorsu, yoo uummata Oromoo Abdattee akkasitti haasofta ta'e, kana caalaa yeroo hin qabdu bunni si jalaa qabba'e waan ta'eef seenaa hojjadhu...yoo ammoo ergama Woyyaanee warra dantaa isaaniitiif OPDO Adeetitti (Tigiraayitti) hundeessanee san bahaa jiraatte, afaan Keeti sabboonaafi daammii sun keemistirii Qeerroo Oromootiin callabba'ee asiiditti jijjiiramee afaan kee si gubuuf qophaa'eera.

Akka baay'ina barcumaa paarlamaa keessaa qabdutti, silaa biyya bulchuun olaantummaa Tigiroota (Woyyaanee) dhabasiisuun dantaa Oromoo eeksisuun kan male, silaa OPDO (miseensota OPDOti) akka hin jenneefille, haqni yoom paarlaamaa Itoophiyaa keessa teettee (teessee) beekti, afaan qawweerra male.


Woyyaneen gaafa OPDO dantaa isaaniitiif hundeessiteeyyuu shakkitu, loltoota isii bobbaastee Oromiyaafi OPDO iyyuu boojiti. OPDO keessa sabboontonni akka jiran shakkii hin qabu. Garuu, kana booda OPDO'n, Oromo People Democratic Revolution (OPDR)  tti of jijjiiruun dantaa Oromootiif dhaabatuu qabdi. Nuuti Oromoon (sabboontonni dhugaa) kan qabsoofnuuf, Oromoo qofa bilisa baasuuf osoo hin taane, OPDO ille bilisa baasuuf. 

Sunday, August 6, 2017

Governmental Checks and Balances in Ethiopia


Qaamolee mootummaa sadiin-Seera baastuu, reesa raawwachiistuufi seera hiiktuu.
Legislative, Executive and Judiciary:Check and balance